با کمک یزدان مهربان گاهشمار باستانی مازندران و گیلان امسال با کیفیت بهتر با کمک دوستداران فرهنگ بومی توسط انتشارات طالب آملی و به قلم نصرالله هومند بچاپ رسید.
دراین جا برای آگاهی علاقه مندان جوان متن کوتاهی از این نامه در باره گاهشماری مازندرانی آوردیم که خواندن آن خالی از لطف نیست.
عزیزان علاقه مند برای تهیه این تقویم با انتشارات طالب آملی تماس حاصل فرمایند.
زم به ذکر است:
برابر مجوز رسمي 2806 -15/12/1375، همچنين 6/477=22/1/1376 وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي استخراج، تنظيم و تصنيف تقويم باستاني و نجومي تبري (مازندراني) و ديلمي( گيلاني) با عنوان كلي گاهشمار البرز، انحصاراً به مستخرج اين تقويم تعلق دارد. از اين رو هرگونه تقليد، رونويسي، نمونه برداري و چاپ و نشر آن از سوي افراد حقيقي و يا حقوقي با هر نام و عنوان برابر قانون مؤلفان و مصنفان ممنوع است و پيگرد قانوني دارد.
دربارة گاهشمار باستاني تبري(خراجي)
اين گاهشماري از دوران پيش از اسلام تا به اين زمان در مركز، شرق و شمال كوهستان بزرگ با نامهاي تقويم كوهي، گالشي، منجمي وتبري(خَراجي)به يادگار مانده است. فرق اساسي گاهشماري تبري با گاهشماري دَيْلُمي، اين است كه آغاز سال گاهشماري باستاني تبري هر ساله15 شبانروز زودتر آغاز ميشود.پيشتر،از چگونگي اين گاهشماري يا تقويم كوهستاني گزارش شده است.
گاهشمار باستاني تَبَري: از بن و پايه وابسته و برگرفته از گاهشماري ايراني كهن گ.ا.ك) بوده است نگاهداشت سر سال ايراني كهن (نوروز ديني و ملي باستاني) نزديك به ميانه تابستان، بهترين هنگام براي پرداخت خراج از سوي كوهنشينان لاريجان و ... در زمان شاهنشاهي غباد ساساني(=بههنگامدومين اصلاحات مالياتي = افتتاح خراج) بود زيرا همزمان با برداشت بسياري از كشتهاي دانهيي و فرآوردههاي دامي در كوهستان ، جنگل و دشت بود.
در اين گاهشماري، سال داراي 12 ماه (=هر ماه، سي شبانروز)، با افزودن پنج شبانروز اندرگاه (پنجك) پِتَك petak ) و يك شبانروز وهيژك (كبيسه) به نام شيشك sIsak بوده است. برگزاري يك شبانروز وهيژك در هر چهار سال براي نگاهداشت سر سال، پس از بنيانگذاري گاهشماري پيوسته جلالي، هماهنگ با كبيسه سالهاي خورشيدي اعتدالي شد.
با نگاه به جدول شماره3 پس از نگاهداشت سر سال در ميانه تابستان برگزاري وهيژك منجمي با نام شيشك، مبدأ گاهشماري تبري چنين است: زمان سپري شده از مبدأ رصد ايراني: 3428/2213 سال/ يا 808407 شبانروز.
زمان سپري شده از برابر (اعتدال) بهاري: 125 شبانروز.
آغاز سال 5516 ايان كهن (=يزدگردي قديم).
هرمزد روز يا: (يكشنبه) مطابق شمسي، هجري (ايراني نو).
همزمان با روز 22 ماه ژويه سال 489 ژولياني (ميلادي).
همزمان با روز 22 ماه تموز سال 800 از تاريخ مُنجمانِ بابِل (معروف به تاريخ سُرياني (اسكندري).
|
